Bert Duthler (62) woont in Dordrecht, maar zijn zaterdagen liggen al zijn hele leven een paar kilometer verderop. Papendrecht. Daar begon het ooit, daar eindigde het niet, en daar is hij nog steeds. Niet meer als voorstopper, niet meer als speler van het eerste, maar als hersteltrainer. Iemand die tussen veld en kleedkamer in beweegt, met een scherp oog voor wat een lichaam nodig heeft en wat een mens aankan.

Als vijfjarige begon hij bij DFC. Acht was hij toen hij naar Papendrecht ging en lid werd. “En eigenlijk ben ik nooit meer weggegaan,” zegt hij. Hij haalde het eerste, speelde jarenlang centraal achterin, werd later onderdeel van de eerste selectie. “Ik kwam pas iets later in het team omdat ik een geweldige voorstopper voor me had. Dat was dus even op mijn beurt wachten.”

De gouden jaren en het bekeravontuur

Dat wachten werd beloond. Tussen zijn 21e en 32e speelde hij zijn beste jaren. Met ‘zijn’ jongens, zoals hij het noemt. Een hechte groep goede voetballers die speelde op het hoogste amateurvoetbalniveau van Nederland.

Naast het competitievoetbal speelde Bert’s Papendrecht twee keer de districtsbekerfinale. Eén finale werd gewonnen, waardoor het team door mocht naar de echte beker. Daarin werd DVW verslagen, Volendam ook. “Daar liep Barry Hughes rond als trainer. Groningen uit was het eindstation. We speelden tegen mannen als Adrie van Tiggelen, Peter Houtman, John de Wolf en Paul Mason. Die laatste scoorde twee keer tegen ons. Het was een fantastisch avontuur. Die herinneringen neem je voor altijd mee.”

Vanuit profclubs was er belangstelling voor Bert. Sparta en Volendam hadden indirect interesse. “Ik zou hoe dan ook kiezen voor mijn maatschappelijke carrière als fysiotherapeut. In die tijd waren de bedragen ook heel anders dan dat het nu is.”

Een rol die nog niet bestond

Toen Bert stopte als speler, stond hij vrijwel direct weer op het veld. Twee jaar lang trainde hij nog mee met het eerste elftal en begon met twee keer per week herstel en revalidatie, met jongens die net als hij het spel kenden, maar even niet konden spelen. “Wat ik toen deed, bestond eigenlijk nog niet. Een hersteltrainer. Dat was in die tijd in het amateurvoetbal meestal: rondjes lopen.”

Bert deed iets anders. Hij keek en analyseerde. Hij wilde niet alleen begrijpen wat er kapot was, maar wat iemand nodig had om weer te functioneren. “Geblesseerden zijn er bijna altijd. Het is natuurlijk zaak om die spelers weer zo snel en goed mogelijk op het veld te krijgen.”

Het bewegingsapparaat fascineert hem. Nog steeds. “Ik ben er idolaat van en ik probeer te kijken naar alles wat functioneel is. Wat moet je kunnen? En met welk doel?” Bert kijkt naar bewegingen zoals anderen naar spelpatronen kijken. Hoe iemand loopt. Draait. Afzet. Remt.

Dat maakt zijn werk specifiek. Persoonlijk. “Een spits die graag in de bal komt, moet dat in de laatste fase van zijn revalidatie ook weer doen. In de bal komen, vasthouden, opendraaien of direct kaatsen. Een linksback moet andere prikkels krijgen dan een spits. Die moet je bijvoorbeeld in de loop langs de zijlijn aanspelen. Daar komen ook weer andere bewegingen bij kijken en dus een andere focus. Soms sta ik versteld van wat een lichaam allemaal kan en hoe het werkt.”

Bert praat met gemak over zoogdieren en spierketens, maar net zo makkelijk over Michael van Gerwen. “Die gooit alleen maar dat pijltje. Dus kijk eens hoeveel spiergroepen daarbij actief zijn. Van Gerwen moet niet gaan opdrukken, die heeft geen ‘lompe’ kracht nodig. Dat vraagt concentratie, coördinatie en precisie. De prikkel moet functioneel zijn. Doelgericht. Zo werkt het bij voetballers en sporters in zijn algemeenheid in principe hetzelfde.”

Het mooie, voor Bert, zit niet alleen in het bewegen. Het zit ook in de mens. In karakters. In hoe iemand omgaat met teleurstelling.

“Hoe benader ik Jantje? En hoe Pietje? Niet iedereen heeft dezelfde uitleg nodig. Sommigen moet je wat meer met rust laten en anderen hebben een schop onder hun kont nodig. Wat universeel goed werkt, is uitleg geven over wat er aan de hand is. Zo leren spelers beter hun lichaam kennen en gaan ze vaak beter met hun blessure om.”

Een afgescheurde achillespees is niet alleen een fysieke klap. Het is ook mentaal. Vertrouwen geven, uitleg geven, laten zien hoe het lichaam werkt: daar ontstaan banden. “Hele mooie banden. Zeker als iemand je vertrouwt.” Hij ziet spelers op momenten dat ze kwetsbaar zijn. Als het spel even wegvalt. Als ze zichzelf opnieuw moeten leren kennen. “Dat maakt dit werk extra mooi.”

Cultuur boven sterren

Bij Papendrecht is hij meer dan hersteltrainer. Hij zit in de technische commissie, is coördinator van TC 1 en 2, denkt mee over staf en selectie. “Naar buiten toe presenteert Papendrecht zich als één A-selectie. Op zaterdag zijn er twee groepen, maar we trainen altijd tegelijkertijd op één veld. Altijd met een man of 36 tot 40. We kennen geen wezenlijke splitsing tussen het eerste en tweede team. Dat is vrij ongebruikelijk en jongens die van buitenaf komen moeten daaraan wennen. Je legt een cultuur neer. Wij benaderen elkaar gelijk. Het gaat niet om sterren, niet om jongens die één keer per week een acht spelen en – als het op teambelang aankomt – uiteindelijk voor zichzelf spelen. Dan speel je in feite ook geen acht als je geen acht hebt voor je maten.”

De staf is stabiel. Weinig verloop. Natuurlijk vertrekken er spelers voor geld. “Daar moet je niet over mokken. Papendrecht speelt eerste klasse. De huidige competitie is een competitie om van te smullen trouwens. Wij hebben er als club voor gekozen om onze spelers niet te betalen. Ook dat hoort bij de cultuur die we hier hebben neergelegd. Maar dan moet je het ook accepteren als spelers ergens anders willen voetballen omdat ze daar wat geld kunnen verdienen.”

“Uiteindelijk is het belangrijkste uitgangspunt dat je ieder mens als volwaardig mens beschouwt en benadert. Niet als speler, niet als dossier, niet als blessure.”

Zo staat Bert al decennia tussen veld en behandelbank in.

Klik op vv Papendrecht voor meer informatie over de club.
Klik op vv Papendrecht voor meer artikelen over de club.